31.03.2026

ИРН AP23487029 «Басқарылатын колонна типтес аппараттарда мыс өндірісінің қорытпаларынан рений мен осмийді алу инновациялық технологиясын әзірлеу». Жоба жетекшісі: т.ғ.к., Мазулевский Е.А.

2025 жылғы кезең үшін алынған нәтижелер:

Рений мен осмийді қорытпалардан алуға арналған жетілдірілген колонна қондырғысының тиімділігі тәжірибелік түрде расталды. Бұл қондырғы тұрақты сұйықтық/қатты (Ж/Т) қатынасын қамтамасыз етеді, реагенттердің біркелкі таралуын және суспензияның бөлінбеуін қамтамасыз етеді.

Процесс параметрлері анықталды: 60–70 °C, 1 сағат, Ж/Т = 2,0, 100 г кекке 70 мл H₂O₂ және 7 мл H₂SO₄, рений 95–97% алынады, осмий толық ерітіндіде қалады. Салқындатылатын герметикалық көбіктапқыш енгізу арқылы осмий мен ренийдің газ фазасымен шығыны толық жойылды.

Зерттеу нәтижелері бойынша «Алу әдісі және құрылғысы» тақырыбында өнертабысқа өтініш берілді.

Жұмыстар жалғасуда.

30.03.2026

ИРН AP23489513 «Сульфат пен фосфор қоспалары минималды мөлшерде болатын ванадий бесқышқылын алу технологиясын оңтайландыру». Жоба жетекшісі: Ph.D, Жұмақынбай Н.

2025 жылғы кезең үшін алынған нәтижелер:

Ванадий бар техногендік шикізаттан аммоний метаванадатын (АМВА) алу және тазалау технологиясы әзірленіп, тәжірибелік түрде расталды. Бұл технология сульфат пен фосфордың мөлшерін 0,01%-дан төмендетуге мүмкіндік береді. Қалу үшін тиімді реагенттер (NH₄Cl және NH₄NO₃) және қайта кристалдандырудың оңтайлы режимдері анықталды, патентке өтініш берілді. 1 мақала жарияланды.

1. Zhumakynbai, N., Berdikulova, F.A., Fofanov, A.A., Sapargalieva, G.S., Ondiris, B.G., Dyuskaliev, S.Zh. Obtaining high-purity ammonium metavanadate from vanadium-containing technogenic raw materials contaminated with phosphorus and sulfur: integrated technology for solution purification // Journal of Engineering and Applied Science, Volume 73, article 94, 06 March 2026. DOI: https://doi.org/10.1186/s44147-026-00959-y

Жұмыстар жалғасуда.

31.03.2026

ИРН AP23489340 «Қаратау ванадийлі кварциттерін кешенді өңдеудің ферросплав алу технологиясын әзірлеу». Жоба жетекшісі: т.ғ.д., Айтқұлов Д.Қ.

2025 жылғы кезең үшін алынған нәтижелер:

Баласаускандық кен орнының ванадийлі кварциттері бойынша физика-химиялық және минералогиялық зерттеулер жүргізіліп, шикізат гидрометаллургиялық өңдеуге дайындалды (ұнтақтау және ұсақтау).

Автоклавтық ашу және атмосфералық экстракция заңдылықтары зерттеліп, температуралық-уақыттық параметрлердің, қысымның, экстракция агенттерінің концентрациясының және қатты/сұйық қатынастың ванадийді алу және фильтрация сипаттарына әсері анықталды.

Электроплавкада реакция механизмдерінің ықтимал сценарийлері термодинамикалық талдау арқылы анықталды, Fe–Al–Si және Fe–Al–Si–V жүйелеріндегі фазалық диаграммалар салынды.

Шламдық қалдықтарды брикеттеу үшін тиімді кептіру және байланыстырғыш шарттары таңдалды; 50% паток қолдану брикеттердің жоғары механикалық беріктігін қамтамасыз етеді.

Лабораториялық балқытулар нәтижесінде FeSi45 және FeSi50 маркалы ферросилиций алу үшін оңтайлы параметрлер анықталды.

2 мақала және 2 конференциялық баяндама жарияланды.

1. A. Badikova, V.Shevko, D. Aitkulov, B. Lavrov Thermodynamic Study of Obtaining Ferroalloy from a Mixture of Vanadium Quartzites Leaching Cake and Coal Enrichment Tailings // Trans Indian Inst Met (2025) 78:145. https://doi.org/10.1007/s12666-025-03612-z
2. A. Badikova, V.Shevko, D. Aitkulov Thermodynamic model and electric smelting of a mixture of cake from leaching of vanadium-containing quartzites with coal beneficiation tailings // Metall. Res. Technol. 122, 115 (2025) Published by EDP Sciences, https://doi.org/10.1051/metal/2024107
3. A. Badikova, V.Shevko, D. Aitkulov STRUCTURE OF SILICON CARBIDE AND SILICON DURING THE INTERACTION OF GASEOUS SILICON OXIDES WITH CARBON // Proceeding XII International Conference Industrial Technologies and Engineering ICITE 2025, Volume I. – Р.84-89.
4. Бадикова А., Шевко В., Айтқұлов Д. SiO₂, Si, SiC, SiO және CO ескерілген Si–O–C жүйесінің парциалдық қысымдар диаграммасы // «Әуезов оқулары 23» халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының еңбектері, Шымкент қ., 2025. – Т. 5. – 60–65 б.